Tổ chức Du lịch thế giới nhận định, du lịch vừa là tác nhân, vừa là nạn nhân của biến đổi khí hậu. Sự phát triển du lịch gây ra nhiều tác động tiêu cực tới môi trường, biến đổi khí hậu. Bên cạnh đó, du lịch là ngành dễ bị tổn thương, nhạy cảm với sự thay đổi của thiên nhiên, khí hậu. Ở chiều hướng ngược lại, biến đổi khí hậu ảnh hưởng tới điểm đến, mùa du lịch, chi phí vận hành… Năm 2017 là được dự báo sẽ là một năm “vàng” của du lịch Việt Nam. Để nắm bắt cơ hội đó, chúng ta nên phát triển du lịch bền vững như thế nào? Chúng ta hãy cùng trò chuyện với ông Jean Francois Debon, Giám đốc dự án Hội An của HG Holdings về vấn đề này.

Xin chào ông, theo ông, thế nào là du lịch bền vững? Ngoài yếu tố bảo vệ môi trường, còn có yếu tố nào khác khiến chúng ta phải bảo vệ thì mới đủ để gọi là du lịch bền vững?

Theo tôi, du lịch bền vững phải có tác động tích cực đến môi trường, cộng đồng và tạo ra một vòng tròn đạo đức trong đó con người, môi trường, truyền thống văn hóa được bảo tồn tốt và tiếp tục phát triển mạnh trong suốt thời gian đó.
Để phát triển du lịch bền vững, chúng ta cần những tác động tích cực bao gồm phát triển kinh tế, y tế và giáo dục, nhà ở, sử dụng hợp lý các nguồn tài nguyên... Điều này cũng bao gồm việc bảo vệ động vật hoang dã và thực vật, phục hồi các truyền thống và phong tục tập quán của cư dân bản xứ, gặp gỡ và chia sẻ giữa những người có từ nhiều nền văn hoá khác nhau. Sự cải thiện về điều kiện sống của xã hội sẽ cho phép cư dân địa phương giữ gìn được bản sắc từ thế hệ này qua thế hệ khác và hình dung về tương lai của họ với sự tự tin.

Ngày 18/01/2017, tại Madrid, Tây Ban Nha, Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO) sẽ tổ chức Lễ khai mạc Năm quốc tế vì sự phát triển du lịch bền vững 2017. Vậy chúng ta có những nguyên tắc toàn cầu nào về phát triển du lịch bền vững không, thưa ông?
Vâng, chúng ta có các tổ chức như Tổ chức Du lịch Thế giới, Hội đồng Du lịch Bền vững Toàn cầu hoặc Hội Du lịch Sinh thái Quốc tế cung cấp hướng dẫn, viết sổ tay, thiết lập các tiêu chuẩn & chương trình chứng nhận cho các nhà điều hành Khách sạn & Du lịch. Các hướng dẫn này có thể dễ dàng truy cập trên mạng và chúng rất hữu ích để giúp giảm tác động của phát triển du lịch toàn cầu.

Tuy nhiên, chúng ta hãy nhìn thẳng vào thực tế, ngay cả khi chúng ta yêu công việc của chúng ta đến thế nào đi nữa. Rất ít khách sạn và nhà nghỉ thực sự thân thiện với sinh thái. Hầu hết cố gắng giảm nhẹ tác động của chúng lên môi trường và tuân thủ đạo đức kinh doanh. Và dù thế nào đi nữa, chỉ ví dụ riêng việc đơn giản là vận chuyển một người khách du lịch từ phía bên kia bán cầu đến Việt nam để ngắm vịnh Hạ Long thì đã không phải là một hoạt động thân thiện với môi trường rồi. Số lượng khách du lịch đã chứng tỏ sự tăng trưởng gần như vẫn tiếp tục trong sáu thập kỷ qua, điều này rõ ràng là không bền vững, đặc biệt khi bạn biết rằng du lịch đã chiếm hơn 12% lượng khí thải carbon toàn thế giới.
Cho nên với bản thân tôi, nói một cách gần gũi nhất: sống một cuộc sống đơn giản, ăn các sản phẩm địa phương và theo mùa, khám phá khu vực, văn hóa của bạn, truyền thống của bạn… có lẽ là du lịch xanh đích thực.

Ông và các doanh nghiệp du lịch của ông đã làm gì để phát triển du lịch bền vững ở Việt Nam?

Công ty cổ phần đầu tư HG - HG Holdings, sẽ kỷ niệm 20 năm làm việc xuất sắc của chúng tôi vào năm 2017 này.  Du thuyền ÂU Cơ và Bhaya của chúng tôi đã đi đầu trong việc phát triển xu hướng du lịch hạng sang một cách thông minh và sang trọng những năm vừa qua. Công ty của chúng tôi đang nhanh chóng mở rộng một số văn phòng mới và liên doanh trên khắp Đông Nam Á. Mục tiêu của chúng tôi là xây dựng quan hệ đối tác với các nhà khai thác du lịch hoặc khách sạn nhỏ, những người cùng chung triết lý kinh doanh "xanh và bền vững" này.

Vừa qua, HG Holdings cũng chính thức công bố thành lập HG Foundation với nhiệm vụ tập trung và mở rộng các hoạt động nhằm hỗ trợ cộng đồng và nâng cao tinh thần trách nhiệm xã hội. Trong những năm đầu tiên hoạt động Quỹ sẽ tập trung vào 3 mục tiêu: phối hợp chặt chẽ sứ mệnh vào mọi khía cạnh của kinh doanh, tập trung và mở rộng các kế hoạch hiện tại và mở rộng mạng lưới các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật để cùng chung tay hỗ trợ mang lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho người dân Việt Nam.

Trong quá trình sinh sống cũng như làm việc trong ngành du lịch ở Việt Nam, ông thấy Việt Nam còn gặp những khó khăn gì trong việc phát triển du lịch bền vững?

Nói đến sự bền vững ở một đất nước còn nhiều khó khăn như Việt Nam, là một sự thách thức hàng ngày. Vấn đề cấp phép và các cấp quản lý đôi khi cũng khó khăn và mất thời gian. Việt Nam vẫn là một quốc gia tương đối trẻ trong ngành du lịch. Sự cần thiết của việc bảo vệ môi trường để có thể phát triển bền vững dường như vẫn là điều gì đó mới mẻ với đa số người dân. Sẽ mất thêm vài năm nữa để những suy nghĩ đó có thể trở thành xu hướng hay là thói quen.

Với tình hình của Việt Nam hiện nay, theo ông đâu là “chìa khóa” cho phát triển du lịch bền vững ở Việt Nam: du lịch xanh, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng hay du lịch nông nghiệp…?

Việt Nam có lịch sử rất dài và đất nước các bạn đã hấp thụ ảnh hưởng từ các nền văn hóa khác nhau nhưng cũng đã rất kiên cường để duy trì bản sắc văn hóa và tinh thần của mình. Vẻ đẹp của thiên nhiên, các di tích lịch sử, văn hóa truyền thống và ẩm thực… của các bạn là tài sản lớn trong một thế giới toàn cầu hóa như hiện nay. Nhiều tỉnh, thành phố của Việt Nam hầu như vẫn chưa được khám phá bởi khách du lịch. Sự đa dạng của phong cảnh, cảnh quan, văn hóa và khí hậu hoàn toàn độc đáo.
Vì thế, hãy đảm bảo rằng sự phát triển này được thực hiện theo cách kiểm soát tôn trọng môi trường và con người. Phát triển du lịch xanh là một hướng đi khả thi để giải quyết bài toán phát triển du lịch bền vững trong bối cảnh lượng khách “đổ về” ngày càng nhiều tại các địa điểm tham quan. Nếu so sánh với một nước láng giềng, ví dụ như Thái Lan, bạn sẽ thấy Việt Nam vẫn còn tiềm năng tăng trưởng rất lớn cho du lịch.

Nói riêng về Hội An, các bãi biển đang dần dần “biến mất”. Chúng ta phải làm gì để ngăn chặn quá trình này? Và chúng ta nên làm gì để thu hút du khách đến Hội An khi không có biển nữa?

Hội An chưa bao giờ thực sự là một điểm đến hấp dẫn để tắm biển. Người ta đến vì phố cổ Hội An. Điều này vẫn sẽ tiếp tục nếu chúng ta quản lý và bảo tồn phố cổ Hội An cho tốt. Giống như Venice của Itali vậy, dưới nhiều đe dọa nghiêm trọng khác nhau, từ phát triển du lịch không kiểm soát đến lũ lụt thường xuyên, mặn hóa đất, xói mòn bờ sông… thì đây vẫn là một điểm đến khiến người ta mơ ước.
Đúng là bãi biển Cửa Đại thực sự bị ảnh hưởng bởi sự xói mòn nhưng toàn bộ bờ biển đến Đà Nẵng và phía Nam của sông thì vẫn còn tuyệt vời và chủ yếu là nguyên sơ. Vì vậy, không nghi ngờ gì, Hội An và Đà Nẵng sẽ vẫn là điểm đến bãi biển chính ở Châu Á.

Ông có nhận xét gì về du khách người Việt Nam và những du khách nước ngoài tới Việt Nam?

Du lịch rất tốt cho phát triển nhưng phải được quản lý cẩn thận. Việt Nam có một thị trường nội địa rộng lớn chưa được khai thác với gần 100 triệu người. Du lịch quốc tế chỉ chiếm khoảng 10 triệu du khách, ít hơn rất nhiều so với nhiều nước khác trong khu vực, trong khi chúng ta có nhiều điều kiện tốt hơn. Đây là điều đáng để suy nghĩ.

Về phía du khách, chúng tôi nên làm gì để góp phần vào sự phát triển của du lịch bền vững tại đất nước chúng tôi?

Các du khách trong nước nên cố gắng thoát khỏi các chuyến du lịch trọn gói cổ điển. Các bạn nên cố gắng đi ra khỏi những quỹ đạo quen thuộc, ghé thăm các cộng đồng ở những vùng hẻo lánh hơn, trải nghiệm một cách gần gũi và thực tế chứ không phải du lịch kiểu “ngắm nhìn, chụp ảnh và ăn uống” là xong. Khám phá các địa danh ít quen thuộc một cách ngẫu hứng, chắc chắn sẽ đem đến những chuyến đi dựa trên kinh nghiệm, gặp gỡ, cảm xúc...

Nếu đi du lịch tại Việt Nam, cá nhân ông thích địa danh nào nhất?

Vịnh Hạ Long thực sự quyến rũ. Tôi đã đi nhiều nơi nhưng tôi yêu những địa danh như Ninh Bình, thành phố Đồng Hới, vùng nông thôn nguyên sơ và những bãi biển của tỉnh Quảng Bình, các hang động như Sơn Đoòng, Thiên đường và Phong Nha... Thực sự là đẹp đến kinh ngạc!

Xin cảm ơn ông đã dành thời gian trò chuyện với Tạp chí Tư vấn Tiêu dùng. Xin chúc ông sức khỏe và hạnh phúc!

HG Holdings tập trung hoạt động kinh doanh trong bốn lĩnh vực du lịch cốt lõi tại khu vực châu Á. Dịch vụ lữ hành gồm Công ty quản lý điểm đến Châu Á, SENS ASIA. Công ty du thuyền Bhaya, Du thuyền Âu Cơ và Legend Halong, là đối tác quan trọng của Lăng Cô Beach Resort và khu nghỉ dưỡng năm sao ven sông sang trọng mới tại Hà Nội, là đại lý của American Airlines, Jeju và Turkish Airlines…
 

Phương Thảo