Ai cũng hiểu tầm quan trọng của sức khỏe. Khi có sức khỏe, ta có rất nhiều mong ước nhưng khi yếu, thì ước muốn duy nhất chính là được khỏe mạnh.  Ở tuổi trẻ, thể lực dồi dào nhưng khi tuổi cao hơn, có thể phải đối diện với không ít rắc rối. Dưới đây, là những tiêu chí để bạn kiểm tra tình trạng sức khỏe của mình.

Bạn có thực sự khỏe mạnh không? - Ảnh 1.
Sức khỏe không phải chỉ là bạn không có bệnh hay thương tật, mà nó là trạng thái thoải mái toàn diện về thể chất, tinh thần và xã hội. Các yếu tố quyết định sức khỏe bao gồm: Thu nhập và địa vị xã hội; Mạng lưới hỗ trợ xã hội; Giáo dục; Việc làm; Gia đình; Giới tính; Văn hóa…

Nhìn bên ngoài đoán sức khỏe

Theo Y học hiện đại, chỉ cần bạn làm các xét nghiệm, các chỉ số cơ thể bình thường, không quá cao hay quá thấp thì tình trạng sức khỏe của bạn là tốt. Còn trong Đông y lại có những tiêu chí đánh giá sức khỏe, cụ thể như:

Đôi mắt sáng, tinh anh: Trong sách Hoàng đế nội kinh viết: "Lục phủ ngũ tạng có đủ tinh khí hay không, chỉ cần nhìn vào mắt có sáng hay không là biết". Mắt thể hiện tinh lực, phản ánh chất lượng xương khớp, gân khỏe thì mắt sẽ đen. Máu là mạch của tinh, nếu thiếu máu thì mắt sẽ trắng bệch, thiếu thần.

Giọng nói to rõ: Phổi chủ khí, khi phổi khí đủ thì giọng nói sẽ to rõ, hào sảng, vang vọng, có trọng lực. Khi phổi khí yếu nhược, giọng nói sẽ yếu ớt, thiếu sức sống, bé nhỏ hoặc ẻo lả. Giọng nói cao hay thấp biểu hiện khí trong phổi có đầy đủ hay không. Theo đó, bạn nên dành thời gian để luyện tập các bài thở, thiền, thể dục hỗ trợ phát triển sức khỏe của phổi.

Da mặt hồng hào: Sách cổ chép rằng, người có 12 kinh mạch, 365 lạc thì khí huyết tốt xấu đều thể hiện trên da mặt. Vì thế, làn da mặt chính là " nguồn dự báo" của cơ thể, cho bạn biết khỏe, yếu. Khi sức khỏe tốt, khí huyết sung mãn thì da mặt đỏ hồng sáng bóng. Ngược lại, khi khí huyết kém, da mặt sẽ nhợt nhạt xanh xao, không còn độ bóng láng, mịn màng, thậm chí nổi mụn, nám, tàn nhang.

Hít thở trơn tru: Sách "Nan kinh" viết, chúng ta thở ra là dành cho tim, phổi; hít vào là danh cho gan, thận. Từ đó có thể thấy, việc hít thở đúng rất quan trọng đối với cơ quan nội tạng. Khi lắng nghe hơi thở của mình, nhận thấy không nhanh không chậm, không có vướng mắc trở ngại, đều và sâu, đó chính là tiêu chí cho thấy sức khỏe của nội tạng đang rất tốt.

Răng, xương chắc khỏe: Đông y cho rằng thận chủ cốt, răng chính là linh hồn hiện hữu của xương, răng cũng là một bộ phận của xương và kết nối với xương. Răng nhận dinh dưỡng và tinh khí từ thận để duy trì và phát triển. Khi thận tinh sung mãn thì răng sẽ chắc khỏe, đầy đủ. Khi tinh thận không đủ, răng sẽ lỏng lẻo, thậm chí gãy rụng.

Lưng, chân linh hoạt: Lưng là phủ của thận, khi thận yếu thì lưng sẽ đau. Đầu gối là phủ của gân mà gan lại thuộc gân nên khi gan bị thiếu máu, gân và mạch sẽ không được nuôi dưỡng đầy đủ, dẫn đến tứ chi gặp trở ngại, không hoạt động tốt. Một người có lưng eo và tứ chi linh hoạt, với những vận động uyển chuyển, tức là tinh lực thận sung mãn, khí huyết trong gan tràn đầy.

Mái tóc suôn, óng ả: Tóc là cội nguồn của huyết. Tóc suôn mượt óng ả hay khô ráp gãy rụng không chỉ phụ thuộc vào sự nuôi dưỡng của tinh khí trong thận, mà còn dựa vào sự nuôi dưỡng của huyết dịch. Vì thế, người có sức khỏe tốt, tóc sẽ suôn mượt, dày bóng. Còn người có sức khỏe kém, máu xấu, thận yếu thì tóc sẽ dễ bị bạc sớm, xơ yếu và gãy rụng.

Thể hình cân đối: Cơ thể hài hòa cân đối là tiêu chí đánh giá sức khỏe ổn định hay không. Công thức chuẩn để tính là: Trọng lượng tiêu chuẩn (kg) = Chiều cao (cm) – 100 đối với nam/105 đối với nữ. Đây là trọng lượng chuẩn và không nên để chỉ số cân nặng cao/thấp quá xa con số này.

Trí nhớ tốt: Trí nhớ của con người tốt hay kém đều phụ thuộc và khả năng làm việc của não. Khi tinh khí trong thận đầy đủ, sẽ nuôi dưỡng và sinh tủy dồi dào, từ đó giúp trí nhớ hoạt động mạnh mẽ, khả năng hiểu biết tăng cao. Nếu tủy kém, não sẽ kém theo, trí nhớ suy giảm mạnh, mau quên, đãng trí thường xuyên.

Cảm xúc ổn định: Con người có 7 trạng thái cảm xúc thay đổi thường xuyên như vui vẻ, buồn bã, giận dữ, lo lắng, suy tư, sợ hãi, ngạc nhiên. 7 trạng thái này đại diện cho từng biểu hiện của tâm trạng và ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của các cơ quan nội tạng. Nếu quá tức giận sẽ gây hại gan, quá vui sẽ hại tim, quá buồn sẽ tổn thương lá lách, quá đau khổ sẽ tổn thương phổi, quá sợ hãi sẽ ảnh hưởng đến thận.

Những chỉ tiêu "vàng"

Bạn có thực sự khỏe mạnh không? - Ảnh 2.
Theo sách "Tiêu chuẩn sức khỏe của người cao tuổi Trung Quốc", bạn sẽ thực sự khỏe mạnh khi:

Không có bệnh nghiêm trọng: Tức là bạn không có bệnh liên quan đến ung thư ác tính, bệnh tim mạch và mạch máu não (như nhồi máu cơ tim, đột quỵ), suy thận, huyết áp cao, tiểu đường, cholesterol cao và các chỉ số khác đều được kiểm soát trong phạm vi bình thường so với độ tuổi.

Về huyết áp: Người có mức huyết áp bình thường thông thường là dưới 140/90 mmHg, những người mắc bệnh tiểu đường hoặc người bị bệnh thận nên được kiểm soát dưới mức 130/80 mmHg, hoặc tùy thuộc vào tình trạng của cơ thể để có cách kiểm soát nghiêm ngặt hơn.

Đường trong máu: Người có mức đường trong máu bình thường, thông thường có chỉ số hemoglobin glycated là 5 - 6,5%; người đã được chẩn đoán là mắc bệnh tiểu đường và các biến chứng mãn tính thường có chỉ số hemoglobin glycated từ 6 - 7%.

Mỡ máu: Các chỉ số gồm: Cholesterol (TC) 3.1 ~ 6.2 mmol/L, lipoprotein cholesterol mật độ thấp (LDL-C) 1.8 ~ 3.9 mmol/L, lipoprotein cholesterol mật độ cao (HDL-C) lớn hơn 1,0 mmol/L, triglycerid (TG) 0,8 ~ 2,3 mmol/L.

Sức khoẻ tinh thần: Bạn có thể duy trì thái độ lạc quan và vui vẻ là một điều kiện quan trọng để bảo vệ sự hòa hợp của mọi người trong gia đình. Một thái độ tích cực và lành mạnh có thể làm cho cuộc sống trở nên tràn đầy ý nghĩa, nhiều màu sắc và hạnh phúc. Nếu xuất hiện các vấn đề về sức khoẻ tâm thần, sẽ ảnh hưởng đến giao tiếp thông thường giữa các cá nhân, sự cô đơn, trống trải, trầm cảm và các cảm xúc tiêu cực khác không thể giải hòa được, sẽ làm ảnh hưởng đến sức khoẻ thể chất và tinh thần.

Tự chăm sóc bản thân: Bạn thử tự kiểm tra bản thân mình hoặc người già trong gia đình, các việc đơn giản như đi vệ sinh, tắm gội, ăn uống, đi lại, thay quần áo, đi lên xuống cầu thang xem có thể thực hiện được một cách thuận lợi hay không?

Có thói quen sinh hoạt lành mạnh: Không hút thuốc; Hạn chế uống rượu; Chế độ ăn uống hợp lý; Không bị béo phì; Chăm chỉ vận động thể dục thể thao.

Bạn có thực sự khỏe mạnh không? - Ảnh 3.
Cách để bạn luôn khỏe mạnh, vui sống

+ Tập luyện: Tập luyện thường xuyên là thành phần rất quan trọng giúp ngăn ngừa bệnh tật, ngăn ngừa các "bệnh người giàu" như ung thư, bệnh tim, bệnh mạch vành, tiểu đường loại 2, béo phì và đau lưng. Có hai nhóm, tập luyện về cơ bắp, chẳng hạn như uốn dẻo, tập Aerobic, đi bộ…Và tập luyện về khí huyết, tinh thần như hít thở đúng, tập Yoga nhằm chăm sóc chức năng vận động khí huyết, thư giãn và tập trung tinh thần, tăng khả năng tập trung, rèn luyện trí nhớ.

+ Chế độ Dinh dưỡng cũng quan trọng nhằm đảm bảo cho cơ thể có một tỉ lệ đúng cả yếu tố thông thường lẫn yếu tố vi lượng, giúp cơ thể hồi phục sau khi vận động. Theo dinh dưỡng học, để có đầy đủ chất dinh dưỡng thì cơ thể phải được cung cấp đầy đủ các vitamin cần thiết.

+ Dịch vụ Y tế: Bạn cần phòng bệnh trước khi đến mức phải chữa bệnh thông qua việc theo dõi tình trạng và điều chỉnh hành động bảo vệ sức khỏe. Trong nhiều trường hợp thì chữa bệnh có thể gây nguy hiểm đến tính mạng hơn so với phòng bệnh từ trước, chẳng hạn như khi bùng phát bệnh lây nhiễm.

Dấu hiệu cho thấy bạn hoàn toàn khỏe mạnh

+ Bạn ăn khi đói và dừng lại khi no: Các chuyên gia dinh dưỡng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lắng nghe cơ thể trong lĩnh vực này. Bạn nên ăn cho đến khi cảm thấy thỏa mãn, chứ không phải đến khi thấy ấm ách trong bụng.

+ Có chế độ ăn uống đa dạng với nhiều thực phẩm nguyên: Chế độ ăn uống đa dạng sẽ đảm bảo cho bạn nhận được tất cả các vitamin và chất dinh dưỡng cần thiết. Điều này thậm chí còn đúng hơn nếu chế độ ăn có nhiều thực phẩm nguyên chưa qua chế biến, thường giàu dinh dưỡng hơn các thực phẩm chế biến sẵn.

+ Bạn đang ăn đủ: Mỗi người có nhu cầu về calo khác nhau tùy thuộc vào độ tuổi, giới tính và mức độ hoạt động. Nó là nguồn năng lượng giúp bạn sống và làm những gì yêu thích. Và nếu không ăn đủ calo, bạn có thể cảm thấy chán nản, yếu mệt, đau nhức, và nhiều thứ khác nữa.

+ Bạn có thể leo liền một lúc hai nhịp cầu thang: Theo các bác sĩ, khả năng leo liền một lúc hai nhịp cầu thang một cách dễ dàng cho thấy rằng cơ thể bạn có thể thực hiện hoạt động cường độ cao, một chỉ dấu về thể lực. Lượng tập thể dục được khuyến nghị cho sức khoẻ tốt là 150 phút hoạt động cường độ trung bình, như đi bộ nhanh, mỗi tuần.

+ Kiểm soát stress: Vấn đề không phải là không có những yếu tố gây stress, mà vấn đề là nhận ra khi bạn bị stress và tìm ra các chiến lược để quản lý nó, đối phó với nó và tiếp tục.

+ Bạn có thể tự thức dậy: Nếu bạn thường thức dậy vào buổi sáng mà không cần chuống báo thức, cảm thấy tươi tỉnh và sảng khoái, thì đó là một thước đo khá tốt cho thấy bạn ngủ ngon.

+ Bạn cảm thấy tràn đầy năng lượng: Có năng lượng để làm những điều mình muốn làm thường là một dấu hiệu tốt của sức khoẻ. Và năng lượng đó có thể là năng lượng thể chất và năng lượng cảm xúc.